Χρίστος Ευαγγέλου

(~christose)

• Λιτότητα. Μην το παρακάνετε με τις γραμματοσειρές, τις διακοσμήσεις, τις υπογραμμίσεις, τις εμφάσεις, τα χρώματα κλπ. Η πολύ διακόσμηση δυσχεραίνει την ανάγνωση. Χρησιμοποιείστε μόνο όσο χρειάζεται για να γίνει η διάκρισή σας εμφανής, και όχι περισσότερο.

Παράδειγμα: αν χρησιμοποιείται για επικεφαλίδα κείμενο πιο μεγάλου μεγέθους, ίσως να είναι περιττό να του δοθεί και έμφαση. Πόσο μάλλον όταν εκτός από έμφαση, υπογραμμίζεται και γίνεται και italicized από πάνω.

• Αποφεύγετε όσο το δυνατόν την δια χειρός μορφοποίηση. Προτιμάτε να καθορίζετε styles και να τα εφαρμόζετε στο κείμενό σας. Έτσι θα επιτύχετε καλύτερη ομοιομορφία - και είναι και πιο εύκολο να τα αλλάξετε σε όλο σας το έγγραφο αργότερα.
• Όχι πολύ κείμενο ανά γραμμή. Γύρω στους 80 χαρακτήρες είναι καλό. Όταν έχεις πολύ κείμενο ανά γραμμή δυσκολεύει η ανάγνωση (βλ. αυτή την σελίδα σε μεγιστοποιημένο παράθυρο φυλλομετρητή, κανονικό μέγεθος γραμμάτων και ανάλυση 1280x1024 - συχνά μεγεθύνω τα γράμματα για να μπορέσω να διαβάσω το κείμενο πιο εύκολα.)
• Όταν έχετε μεγάλα τμήματα κειμένου, χρησιμοποιείτε γραμματοσειρές με serifs (serif fonts). Στις γραμματοσειρές αυτές, οι χαρακτήρες έχουν 'ουρίτσες' (serifs). Μελέτες έδειξαν ότι τα serif fonts είναι πιο ευανάγνωστα για μεγάλα κομμάτια κειμένου, παρά γραμματοσειρές χωρίς serifs (sans-serif fonts). Η αγαπημένη μου serif γραμματοσειρά είναι το Palatino Linotype (βλ. Palatino), το οποίο έχει, πιστεύω, εξαίσια italics. Νομίζω έρχεται με το Office 2000 και μεταγενέστερα.

Να σημειωθεί ότι ιστοσελίδες αποτελούν εξαίρεση στην παραπάνω εισήγηση, επειδή οι οθόνες υπολογιστών λόγω χαμηλής ευκρίνειας δυσχεραίνουν την ανάγνωση serif fonts.

• Ενεργοποιήστε την λειτουργία τοποθέτησης παύλων (hyphenation). Μειώνει την ανισομορφεία στα διαστήματα μεταξύ των λέξεων όταν το κείμενο σου είναι στοιχισμένο αριστερά-δεξιά (fully justified).

Αν δεν με πιστεύετε ότι αυτό είναι σημαντικό, κάντε το εξής πείραμα στην Word: φτιάξτε δύο στήλες (columns) με στοίχιση αριστερά-δεξιά και γράψτε μέσα κείμενο - κανονικό κείμενο, όχι ασυνάρτητες σειρές χαρακτήρων, και όχι με πολλές επαναλήψεις (επειδή όταν είναι το ίδιο κείμενο επαναλαμβανόμενο, πιθανόν να δημιουργήσει παραπλανητικές εντυπώσεις). Εξετάστε το κείμενο, μια φορά χωρίς παύλες και μια φορά με. Παρατηρείστε την διαφορά.

• Κόλπο για το Microsoft Word (νομίζω δουλεύει από την έκδοση 95 και μεταγενέστερες). Πηγαίνετε Tools > Options > Compatibility και ενεργοποιήστε την επιλογή Do full justification like WordPerfect 6.xx for Windows. Έτσι, η Word θα προσπαθεί να ρυθμίσει το διάστημα μεταξύ των λέξεων ανά γραμμή όχι μόνο αυξάνοντάς το (που είναι η εξ'ορισμού ρύθμιση), αλλά και μειώνοντάς το. Έτσι μειώνεται η ανισομορφία των διαστημάτων μεταξύ λέξεων. Σε συνδυασμό με την ενεργοποίηση παύλων, προσδίδει πιο επαγγελματική εμφάνιση στο κείμενο.
• Αποφεύγετε το διπλό ή περισσότερο διάστημα (double spacing) μεταξύ γραμμών. Τρανταχτό παράδειγμα προς αποφυγή, η μορφή της διπλωματικής μας. Γιατί να αναγκάζεται ο άλλος να γυρίζει δύο και τρεις σελίδες για να πάρει μια πληροφορία η οποία θα μπορούσε να παρουσιαστεί σε μία σελίδα;

Και μια ακραία εισήγηση:

• Πετάξτε το Word και χρησιμοποιείτε TeX ή LaTeX

Για τους πωρωμένους:

• Ρυθμίστε τα περιθώρια σας ώστε η αναλογία διαστάσεων του ορθογωνίου που σχηματίζεται από το κείμενο στην σελίδα να είναι ίση με το διαβόητο φ)
• Γράψτε ένα πρόγραμμα σε μακροεντολές Word το οποίο να ψάχνει και να αντικαθιστά διαδοχές χαρακτήρων όπως ff, ffl, fl, fi, και ffi με τα αντίστοιχα τυπογραφικά συμπλέγματα (ligatures). Αυτό γίνεται επειδή διαδοχές χαρακτήρων όπως οι προαναφερθείσες φαίνονται ομορφότερες όταν χρησιμοποιηθούν τα τυπογραφικά συμπλέγματα στην θέση τους. Για να διαπιστώσετε το πρόλημα, δοκιμάστε το fi - όχι ligature - σε Times New Roman, μέγεθος 20 και άνω. Θα δείτε ότι το i φαίνεται να 'συγκρούεται ανώμαλα' με το f. Το ligature επιλύει αυτό το πρόβλημα.

Σημείωση: όχι όλες οι γραμματοσειρές χρειάζονται ligatures. Το Palatino Linotype για παράδειγμα δεν τα χρειάζεται.

• Ρυθμίστε την απόσταση μεταξύ των γραμμάτων (αυτό λέγεται kerning) ώστε συνδυασμοί όπως AVA, Yo, We, Vo Ve κλπ να φαίνονται πιο ωραία.

Σημείωση: όχι όλες οι γραμματοσειρές χρειάζονται αυτή την ρύθμιση, και το αποτέλεσμα της έλλειψης kerning είναι συνήθως αισθητό μόνο σε μεγάλα μεγέθη.

• Αγοράστε καλύτερα fonts.

Να σημειωθεί ότι το TeX/LaTeX κάνει αυτόματα kerning, χρησιμοποιεί ligatures, χρησιμοποιεί παύλες, έχει ένα από τους πιο εξελιγμένους και ζηλευτούς αλγορίθμους ρύθμισης ενδολεκτικών διαστημάτων και χρησιμοποιεί styles (αν και νομίζω τα ονομάζει 'environments'.)