Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου

(~constandinos)

Επειδή κάποιος (ονόματα δεν λέμε) έχει μια πολύ κακή και λανθασμένη αντίληψη του πώς και γιατί σταμάτησα το κάπνισμα αποφάσισα να γράψω γι'αυτό το επτασφράγιστο μυστικό.

Κατ'αρχήν θέλω να εξηγήσω γιατί ήταν μέχρι πρόσφατα επτασφράγιστο μυστικό. Όταν σταμάτησα το κάπνισμα είχα πείσει τον εαυτό μου ότι ήταν για πάντα. Κάπνιζα για 10 χρόνια και το σταμάτημα της συνήθειας σήμαινε το τέλος μίας εποχής. Δεν ήθελα να συζητώ γι'αυτό, ούτε για το πώς ήμουν όταν κάπνιζα, ούτε πώς το έκοψα αλλά ούτε και πώς ήμουν όταν το έκοψα. Για μένα ήταν πολύ ευαίσθητο σημείο και δεν ήθελα να το θυμούμαι!

Σταμάτησα παλιά το κάπνισμα δύο φορές από 4 μήνες την κάθε φορά. Και τις δύο φορές ήξερα ότι θα το ξαναρχίσω. Δεν είχα πετάξει ούτε τους αναπτήρες αλλά ούτε και τα τσιγάρα έκτακτης ανάγκης μου. Έτσι το να ξαναρχίσω το κάπνισμα ήταν εύκολο. Δεν ήταν σοβαρές προσπάθειες.

Τα τελευταία χρόνια πριν σταματήσω το κάπνισμα σε συζητήσεις με άλλους καπνιστές όταν έλεγαν αυτοί ότι δεν μπορούν να σταματήσουν το κάπνισμα, εγώ απαντούσα ότι δεν θέλω να το σταματήσω και δεν προσπαθώ. Αυτή ήταν η αλήθεια. Είχα πειστεί ότι εγώ είμαι ένα καπνιστής. Είχα πειστεί ότι αυτό ήταν μόνιμο.

Τα θεμέλια της σχέσης μου με το κάπνισμα στηρίζονταν στην μάρκα που κάπνιζα. Τα τελευταία 6 χρόνια ως καπνιστής κάπνιζα αυστηρά μόνο εκείνη την μάρκα. Ήταν μια μάρκα που πολλοί την αντιπαθούσαν αλλά εγώ δεν την άλλαζα. Οι γονιοί μου σε κάποιο ταξίδι τους στο εξωτερικό μου είχαν φέρει τσιγάρα από τα αφορολόγητα. Ήταν η μάρκα που κάπνιζα αλλά τα τσιγάρα ήταν ελαφρώς διαφορετικά. Δεν μου άρεσαν ιδιαίτερα αλλά τα κάπνισα όλα. Μετά από αυτό έγινα λιγότερο αυστηρός με την μάρκα που κάπνιζα, δηλαδή αν τύχαινε να μην έχω τσιγάρα μπορούσα να καπνίσω και άλλη μάρκα. Αυτό με έκανε να συνειδητοποιήσω ότι δεν κάπνιζα επειδή απολάμβανα το κάθε μου τσιγάρο αλλά επειδή χρειαζόμουν το κάθε μου τσιγάρο.

Αυτό ήταν κάποιο σοκ για μένα. Δεν ήταν μεγάλο σοκ επειδή όλοι ξέρουμε ότι οι καπνιστές είναι εθισμένοι στην νικοτίνη, αλλά άλλο να υποθέτεις ότι κάτι ισχύει και άλλο να το ξέρεις. Ίσως απογοητεύτηκα επειδή δεν το ήθελα έτσι. Σκεφτόμουν ότι η σχέση μου με την μάρκα που κάπνιζα ήταν όπως να έχεις μια μεγάλη ποικιλία από σοκολατάκια. Άλλα με άσπρη σοκολάτα, άλλα με κονιάκ, άλλα με ξηρούς καρπούς κτλ. Εμένα μου άρεσε μόνο ένα είδος. Όταν συνειδητοποίησα ότι χρειαζόμουν, όχι αυτό που νόμιζα ότι μου άρεσε, αλλά οτιδήποτε, αυτό με ενόχλησε.

Το επόμενο μίνι σοκ ήταν ότι με ενοχλούσε ο καπνός! Ακούγεται παράξενο αλλά είναι αλήθεια. Όταν κάπνιζα εγώ ή κάποιος άλλος με ενοχλούσε ο καπνός του τσιγάρου όταν τον ανέπνεα από την μύτη. Έτσι δεν ήθελα κανένας να καπνίζει πολύ κοντά μου αλλά και εγώ πρόσεχα όταν κάπνιζα. Ήταν μια ενόχληση που την ανεχόμουν επειδή την είχα συνηθίσει. Δεν μου άρεσε όμως!

Το τελικό σοκ ήταν όταν εγώ, ο φανατικός ποδοσφαιρόφιλος και φανατικός ποδοσφαιριστής, δεν είχα την αντοχή να παίξω ένα ματς! Πάντα η αντοχή μου ως καπνιστής ήταν μειωμένη. Δεν είχα όση αντοχή όσο άλλοι, αλλά μπορούσα να αντέξω ένα παιχνίδι έστω και αν στο τέλος ουσιαστικά περπατούσα στο γήπεδο. Η φυσική μου κατάστασή έγινε για μένα απαράδεκτη. Κατάντησα στο τέλος του πρώτου ημιχρόνου να μην μπορώ να περπατήσω. Ήμουν απογοητευμένος με εμένα.

Όλα αυτά με επηρέασαν. ΔΕΝ με έκαναν να θέλω να σταματήσω το κάπνισμα, αλλά με έκαναν να αμφισβητήσω το κατά πόσο θα ήμουν για πάντα ένας καπνιστής. Για πρώτη φορά έβλεπα πιθανό το ενδεχόμενο στο μέλλον να μην καπνίζω!

Νομίζω είχε πει ο Coelho, ότι όταν θέλεις κάτι πολύ, όλο το σύμπαν συνωμοτεί για να το καταφέρεις. Δεν ήταν ακριβώς έτσι για μένα. Ήταν κάτι σαν όλο το σύμπαν συνωμοτεί για να καταφέρω τώρα, κάτι που ίσως να θέλω να κάνω κάποτε. Η ιστορία είναι λίγο παράξενη. Ήταν 1η Οκτωβρίου 2003 απόγευμα και ξάπλωνα στον καναπέ καπνίζοντας το τελευταίο τσιγάρο στο πακέτο. Ήμουν κουρασμένος, μισοκοιμησμένος και βαριόμουν να πάω να αγοράσω τσιγάρα. Συνήθως αγόραζα τσιγάρα όταν είχα περίπου μισό πακέτο ώστε σε καμιά περίπτωση να μην μείνω από τσιγάρα. Για κάποιο άγνωστο λόγο αμέλησαν και δεν είχα τσιγάρα.

Στην βαριεστημάρα μου λέω να πάω να αγοράσω την επόμενη μέρα πριν να πάω δουλειά. Την επόμενη μέρα άργησα λίγο να ξυπνήσω και βιαστικός όπως ήμουν λέω να πάρω τσιγάρα από το περίπτερο απέναντι από τον φούρνο που αγοράσω το πρόγευμα μου όταν αργώ να ξυπνήσω. Καθώς οδηγούσα έξω από τον φούρνο, συνειδητοποιώ ότι ξέχασα να σταματήσω. Δεν πειράζει σκέφτομαι, δεν θα φάω πρόγευμα και θα αγοράσω τσιγάρα το μεσημέρι στο διάλειμμα. Το διάλειμμα πήγα με μια συνάδελφο να πάρουμε φαΐ και όταν πήραμε το φαΐ, σκέφτηκα ότι δεν πειράζει δεν θέλω ένα τσιγάρο τώρα στα γρήγορα και θα πάρω μετά.

Όταν σχόλασα εκείνη την ημέρα είχαν περάσει ήδη 24 ώρες χωρίς να καπνίσω. Επέστρεψα σπίτι προβληματισμένος. Οι συγκυρίες με έφεραν σε μια κατάσταση απρόβλεπτη. Εγώ που ποτέ δεν είπα 'θα κόψω το τσιγάρο' ήμουν ξανά στον ίδιο καναπέ που 24 ώρες πριν κάπνιζα το τελευταίο μου τσιγάρο και σκεφτόμουν αν αυτό το τσιγάρο ήταν το τελευταίο της ζωής μου.

Ένα μέρος μου ήθελε, ένα άλλο όχι. Ούτε και εκείνη την μέρα πήρα απόφαση για το αν θα σταματούσα το κάπνισμα ή όχι. Δεν ήθελα να πάρω βεβιασμένες αποφάσεις.

Οι πρώτες 24 ώρες ήταν ώρες προβληματισμού. Οι επόμενες 48 ήταν ώρες στέρησης νικοτίνης. Είναι πολύ δύσκολο να περιγράψω πως ήταν. Κάτι έλειπε. Αυτό με τσάντισε πολύ. Πιστεύω στην ελευθερία και ίσως φανεί λίγο εγωιστικό αλλά πιστεύω στην ελευθερία μου. Η ανάγκη για νικοτίνη όπως την ζούσα ήταν παραβίαση της ελευθερίας μου. Η παραβίαση τιμωρήθηκε με την απόφασή μου ότι σταμάτησα το κάπνισμα.

Οι επόμενες 10-15 μέρες ήταν οι μέρες των νεύρων. Κανένας δεν μπορούσε να με αγγίξει. Κανένας δεν είχε το δικαίωμα να σκεφτεί ότι μπορεί να με αγγίξει. Κανένας δεν μπορούσε να καπνίσει κοντά μου. Κανένας δεν μπορούσε να κάνει κάτι που ίσως να μπορούσε να με ενοχλήσει. Ήταν μέρες που πολλές φορές φώναζα και μετά δεν ήξερα γιατί φώναζα. Κοιμόμουν την νύχτα με νεύρα και ξυπνούσα κουρασμένος. Μάλλον κάποιον πρέπει να έδερνα στον ύπνο μου!

Οι επόμενες 30 μέρες ήταν οι μέρες των τρίλεπτων κρίσεων. Μια φορά την ημέρα (κατά μέσο όρο) με έπιανε μια τρίλεπτη κρίση και ήθελα να καπνίσω. Ευτυχώς οι κρίσεις με έπιαναν καθώς οδηγούσα έτσι ήταν σχετικά εύκολο να αντισταθώ.

Είχα διαβάσει κάπου ότι μετά τις 8 βδομάδες χωρίς τσιγάρο μπορείς επιτέλους να πεις ότι έκοψες το κάπνισμα. Οι 8 βδομάδες ήταν όντως κομβικό σημείο, σήμανε την νέα εποχή με πολύ λιγότερες κρίσεις και άρχισα και εγώ να νοιώθω ότι σταμάτησα το κάπνισμα.

Οι υπόλοιπες κρίσεις ήταν αυτές που ονομάζω βασανιστικές κρίσεις. Είναι κρίσεις που ενεργοποιούνται όταν ικανοποιούνται κάποιες (όχι ιδιαίτερα συχνές) συνθήκες π.χ. μετά το μεσημεριανό της Κυριακής στο πατρικό μου σπίτι όταν η μάνα μου μου κάνει καφέ ή όταν είμαι στρατό και είμαι στην σκοπιά ή μόλις βγω από την θάλασσα και ξαπλωσω στην ψάθα μου. Σε αυτές τις περιπτώσεις το άναμμα του τσιγάρου ήταν μια αυτόματη και αυθόρμητη διαδικασία. Δεν σκεφτόμουν ας καπνίσω ένα τσιγάρο, απλώς το έκανα. Αυτές ήταν κρίσεις που με χτυπούσαν βαθιά στην ψυχολογία μου και γι'αυτό είμαι περήφανος που τα κατάφερα.

Έτσι σταμάτησα το κάπνισμα. Σε μερικές μέρες κλείνω ένα χρόνο. Νομίζω ότι τώρα νοιώθω σαν να μην ήμουν ποτέ καπνιστής. Το κάπνισμα είναι εντελώς έξω από την ζωή μου. Δεν πιστεύω ότι θα επιστρέψω σε αυτή την συνήθεια ποτέ.

Δεν με ενοχλεί αν κάποιος καπνίζει κοντά μου. Με ενοχλεί όμως αν ο καπνός έρχεται πάνω μου. Δεν είμαι αντικαπνιστής. Πιστεύω ότι ο κάθε άνθρωπος πρέπει να αποφασίζει από μόνος του αν θέλει να καπνίζει ή όχι. Πρέπει όμως να ξέρει εκ των προτέρων τις πιθανές συνέπειες των πράξεών του.