Χάρης Μιλητός

(~harry)

Ένα από τα πλέον δημοφιλή και γνωστά ρητά. Θα κατέτασσα αυτή την καταχώρηση στην ομάδα των αρχαιοελληνικών ρήσεων αλλά θα κάνω μια εξαίρεση διότι προτίθεμαι να πραγματευτώ φιλοσοφικά το παραπάνω ρητό (στραβάρα μου !).

Είμαι της άποψης ότι η εφαρμογή του μέτρου στην ζωή μας θα διασφαλίσει την εσωτερική ισορροπία που τόσο όλοι αποζητούμε, ο καθένας με τον δικό του τρόπο.

Ανατρέχοντας όμως στην γραμματική μας, διαπιστώνουμε ότι το επίθετο μέτριος και το ουσιαστικό μετριότητα είναι παράγωγα της λέξης μέτρο. Επομένως τα όρια που μας επιβάλλει η εφαρμογή του μέτρου εκτός από τον μετριασμό των αρνητικών συνεπειών της υπέρβασης του έχουμε και μετριασμό των θετικών συνεπειών. Ναι μεν, η εφαρμογή του μέτρου εξασφαλίζει την ομαλότητα στην ζωή μας αλλά μερικές φορές δεν μας κόβει τα φτερά;

Δεν είναι υπέρβαση του μέτρου να ξενυχτίσεις ως τις 3 ή 4 για να πετύχεις σε μια εξέταση ή να αποπερατώσεις ένα λογισμικό; Ξέρετε πόσες προσπάθειες και απόπειρες έχει κάνει ο Thomas Edison, μέχρι να να δημιουργήσει την πρώτη ηλεκτρική λυχνία; Ξέρετε πόσα χρόνια έκανε να κτιστεί το Σινικό Τείχος; Ξέρετε πόσα χρόνια έκανε να κτιστεί η Βασιλική του Αγίου Πέτρου;

Τα μεγάλα και θαυμαστά ανθρώπινα επιτεύγματα, τόσο σε προσωπικό, όσο και σε καθολικό επίπεδο αποτελούν προïόντα υπέρβασης του μέτρου.

Οι μεγάλες καταστροφές συνεπεία ανθρώπινου παράγοντα όμως πάλι αποτελούν υπέρβαση του μέτρου. Πολλοί από τους πολέμους που ταλάνισαν και ταλανίζουν ακόμη την ανθρωπότητα δεν είναι τίποτα άλλο παρά προϊόν της ανθρώπινης απληστίας και βουλιμίας. Η αχαλίνωτη καταστροφή του περιβάλλοντος, η θρασής ασέβεια προς την φύση αρχίζει να επιστρέφει ως μπούμεραγκ υπό μορφή φυσικών καταστροφών. Η υπέρβαση του μέτρου για τους αρχαίους συνιστά την ύβρη που έχει ως συνέπεια την άτη, την τιμωρία, την πληρωμή των συνεπειών και αμαρτιών.

Καλά τώρα θα μου πείτε, και δικαίως θα μου πείτε ότι φάσκω και αντιφάσκω, αλλά και αυτοαναιρούμαι. Τίθεται πλέον το εύλογο ερώτημα: "Είναι καλό πράγμα η υπέρβαση του μέτρου"; Δεν είμαι αρμόδιος να απαντήσω επ' αυτού. Όμως ακολουθώ μια δική μου φιλοσοφία που αποτελεί μια παραλλαγή ή καλύτερα ένα συμπλήρωμα στην αρχαία ρήση Παν μέτρο άριστο.

Η ρήση μετά του συμπληρώματος έχει ως ακολούθως: