Νεόφυτος Δημητρίου

(~k2pts)

Από την ημέρα που ξεκίνησε η συζήτηση για τους υδρογονάνθρακες με απασχολεί το ίδιο πράγμα. Γιατί να χρειάζονται περικοπές τη στιγμή που θα μας σώσει το φυσικό αέριο; Δεν είναι αυτό που λένε όλοι; Ότι θα μας σώσει το φυσικό αέριο; Και, τι γίνεται με το Σουδάν; Δεν είχε κι αυτό πετρέλαια;

Δυστυχώς έχουμε φθάσει σε ένα σημείο που η αλήθεια δεν καταπίνεται. Για πολλά χρόνια, όποιος κατέβαινε που το χωρκό του και δήλωνε πολιτικός έπρεπε να τον κάνουμε βουλευτή, υπουργό ή ακόμη και πρόεδρο. Για πολλά χρόνια, όποιος πήγαινε να σπουδάσει και δήλωνε επιστήμονας έπρεπε να του κτίσουμε πανεπιστήμια για να τον βάλουμε μέσα. Τώρα, η μόνη λύση που έχουν να προτείνουν αυτοί είναι να πάρουμε από τον κόσμο και να τα δώσουμε στους αριστοκράτες του χρήματος.

Τυγχάνει να τα γράφω αυτά την ημέρα που ο πρόεδρος ανακοινώνει ότι δεν θα είναι ξανά υποψήφιος. Θέλω να του πω ότι η ιστορία δεν θα τον κρίνει για το Μαρί. Ένας πρόεδρος δεν έχει την πολυτέλεια του χρόνου όταν αποφασίζει. Ούτε έχει όλα τα απαραίτητα στοιχεία στη διάθεσή του. Γι αυτό, η ιστορία δεν κρίνει ένα πρόεδρο στη βάση του τι δούλεψε και τι όχι. Η ιστορία κρίνει ένα πρόεδρο για το πόσο σοφά διαχειρίστηκε την αναπόφευκτη αλλαγή (από μια τάξη πραγμάτων σε μια νέα) και, προπάντων, σε ποιο βαθμό διαφύλαξε την ειρήνη.

Τούτου λεχθέντος, τα στοιχεία που παρουσιάζονται στον τύπο για τη διάσωση των τραπεζών είναι άκρως ανησυχητικά: (α) η υποβάθμιση θα έρθει και (β) το "put option" είναι καθαρή κλεψιά. Επιπρόσθετα, εν υποκριτικό κάποιες να ζητούν έρευνα για τις τράπεζες και την ίδια στιγμή να μας λένε (επιλεκτικά) τι και ποιους να ερευνήσουμε. Μόνο εγώ άκουσα τις φήμες για τους δικηγόρους των τραπεζών; Το διαδίκτυο βουίζει.

Αν θα υπάρξει σταθερότητα από δω και μπρος θα εξαρτηθεί από τον ίδιο τον κόσμο. Σε ποιο βαθμό οι επιλογές της άρχουσας τάξης μπορούν να κάνουν τη κυπριακή κοινωνία να νοιώσει ασφάλεια και σιγουριά (ότι θα επικρατήσει το δίκαιο), παραμένει ανοικτό ερώτημα.

Οι στιγμές είναι κρίσιμες. Μην νομίζετε πως δεν το ξέρω. Αλλά για ποια κυβέρνηση προσωπικοτήτων μου μιλάτε; Ο λαός είπε και ελάλησε.

Σας ακούω (τους υπόλοιπους) και το μόνο που διακρίνω είναι πως θέλετε να σώσετε το τομάρι σας. Για ποια Ελλάδα μου μιλάτε; Την Ελλάδα που θέλετε να σώσετε, τη ξεπουλήσατε δεκαπέντε φορές.

Θα σταματήσω εδώ γιατί έχουμε και δικά μας προβλήματα (στην Κύπρο). Η χρεωκοπία (στην Ελλάδα) έρχεται ούτως ή άλλως. Όσο και να θέλετε, το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω.

Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι μια κυβέρνηση που να έχει τη νομιμοποίηση της κοινωνίας (κι αυτό χωρίς δεύτερες εκλογές δεν πρόκειται να γίνει). Ο κόσμος φαίνεται να λέει ένα πράγμα: ας βγει ο Τσίπρας κι ας κάνει και λάθη. Τους υπόλοιπους, δεν φαίνεται να σας εμπιστεύεται.

Την πρώτη φορά που θέλησα να κάμω τούτη την ερώτηση ήμουν στο Costa Cafe στη Λευκωσία. Χωρίς να είμαι σίγουρος γιατί ειδικά εκείνη τη μέρα, θυμάμαι (α) ότι ήταν κι ο Χάσικος με την παρέα του εκεί και (β) ότι ακριβώς απέναντι είχε παρκαρισμένα δυο-τρία αυτοκίνητα πολυτελείας και μάλιστα φρεσκογυαλισμένα.

Τη δεύτερη φορά που θέλησα να κάμω τούτη την ερώτηση ήταν το καλοκαίρι, όταν επέστρεψα Λευκωσία κι έβλεπα (α) το ένα καφέ μετά το άλλο να είναι γεμάτα και (β) καινούρια κτίρια που είχαν ξεφυτρώσει από το πουθενά.

Αυτά βέβαια ήταν τότε. Τώρα, όταν ακούω πόθεν έσχες, σκέφτομαι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα: (α) τις ομοιότητες που έχει αυτή η υπόθεση με την εθελοντική αποκοπή των εισοδημάτων των δημοσίων αξιωματούχων και (β) εκείνους που έλεγαν πως οι τιμές των ακινήτων δεν πέφτουν.

Και τα δύο σηκώνουν σχόλιο. Για το πρώτο, ότι είδαμε και την τελευταία φορά τι έγινε (εθελοντική αποκοπή για δημόσιους αξιωματούχους και υποχρεωτική για όλους τους υπόλοιπους). Για το δεύτερο, ότι υπάρχουν και σήμερα κάποιοι που λένε ότι υπάρχουν πράγματα που δεν γίνονται (όπως να σου πάρουν την περιουσία και την ελευθερία σου).

Συνεπώς, να κοιμάστε ήσυχοι τώρα που η Επιτροπή Νομικών (κι ο Ιωνάς Νικολάου) θα λάβει μέτρα για να σας προστατέψει από διεφθαρμένους δημόσιους αξιωματούχους (π.χ. βουλευτές). Έσεις το μόνο που έχετε να χάσετε είναι την προστασία του Συντάγματος για το δικαίωμα της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής.

  

Κι ενώ ότι έγραψα το έγραψα πριν δύο μέρες, δίστασα να το δημοσιεύσω. Δύο μέρες μετά έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι μερικούς πιστώνω τους με περισσότερο νου απ' ότι έχουν. Τη στιγμή που όλα έμοιαζαν με πλεκτάνη, φάνηκε ότι οι πολιτικοί μας θωρούν (το πολύ) ως τη μούττιν τους.

Κι αν ο ορισμός της παράνοιας δεν είναι αυτό που είπε ο Αναστασιάδης (που το άκουσε από το Σαμαρά που του το είπε κάποιος που το διάβασε στο διαδίκτυο), σίγουρα είναι το να 'χεις πολιτικούς που σκέφτονται το ίδιο λάθος πράγμα με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και να συνεχίζεις να τους ψηφίζεις.

Εκείνο το να τεθεί υπό δημόσιο έλεγχο το τραπεζικό σύστημα έπιασε τους όλους με τα σώβρακα κατεβασμένα αλλά, το κυριότερο, έδωσε στον κόσμο κάτι που το είχε απόλυτη ανάγκη, λίγη αξιοπρέπεια. Γι αυτό, στα μάτια του κόσμου, ο Τσίπρας είναι ήδη πρωθυπουργός.

Στην επαρχία Πάφου, υπάρχει ένα χωριό - το Πολέμι, όχι μεγαλύτερο από χίλιους κατοίκους. Κι όμως όσοι έχουν ασχοληθεί με την πετόσφαιρα γνωρίζουν πως ουκ ολίγες φορές κατάκτησε παγκύπρια (και πανελλήνια) πρωταθλήματα σε διάφορα επίπεδα. Η αδερφή μου ήταν πρωταθλήτρια με το γυμνάσιο, εγώ ήμουν δευτεραθλητής με την ομάδα του Άρη στους εφήβους και σχεδόν όλοι όσοι ξέρω παίζουν βόλλευ (μέχρι και σήμερα). Πως γίνεται αυτό; Με μια λέξη: παράδοση.

Δυστυχώς παράδοση, υπό αυτή την έννοια, δεν έχουμε σε τίποτα άλλο. Προφανώς δεν έχουμε στις ολυμπιάδες πληροφορικής. Αν είχαμε δεν θα ήμασταν προ-τελευταίοι (αλφαβητικά προηγούμαστε της Τυνησίας) από τις χώρες που έχουν πιάσει ποτέ μετάλλιο. Εδώ χρειάζονται δύο διευκρινίσεις: (α) το μετάλλιο που πήραμε ήταν πριν το 1994 κι αν δεν κάνω λάθος το πήρε ο Χρίστος Σκορδής, τον οποίο ποτέ δεν γνώρισα, και (β) οι ολυμπιάδες πληροφορικής σήμερα είναι 25 με 30 φορές πιο δύσκολες από τοτε.

Σε προσωπικό επίπεδο να πω ότι ποτέ δεν έπιασα μηδέν (πρέπει να το δηλώνεις αυτό στην Κύπρο), ότι δεν είχαμε διαδίκτυο τότε (ούτε καθηγητές που να καταλάβουν πολλά από αλγόριθμους) κι ότι έκαμα πολλά καλούς φίλους (για τους οποίους είμαι περήφανος). Τυγχάνει επίσης να είμαι ο αρχαιότερος που έχει ασχοληθεί με το θέμα κι ως μαθητής κι ως διοργανωτής κι ως συνοδός της ομάδας. Συνεπώς θεωρώ ότι είναι υποχρέωση μου να προσπαθήσω να απαντήσω γιατί δεν έχουμε παράδοση και, συγχρόνως, να πω ότι δεν είναι με ευχαριστήση που το κάνω (άλλά δεν βλέπω κανένα άλλο να προθυμοποιείται γι αυτόν τον ομολογουμένως άχαρο ρόλο).

Εκείνο που με ώθησε να γράψω αυτό το άρθρο ήταν, από τη μια, ο αποκλεισμός φέτος του καλύτερου (ίσως) μαθητή που συμμετείχε ποτέ στην ομάδα της Κύπρου και, από την άλλη, η συμμετοχή για πρώτη φορά ακαδημαϊκών (και μη) στην προετοιμασία της ομάδας (τους οποίους τυγχάνει επίσης να γνωρίζω - ότι κι αν σημαίνει αυτό - δεν το θεωρώ κακό).

Για να πω, ωστόσο, τα κακά πρέπει πρώτα να πω τα καλά (εκείνα που μπορώ να πω). Το πρώτο που πρέπει να λεχθεί είναι ότι αρκετοί από τους φίλους μου νοιώθουν ότι επωφελήθηκαν από τη συμμετοχή τους στη διεθνή ολυμπιάδα. Το δεύτερο είναι ότι θυμάμαι ακόμα την πρώτη μου φορά στο διαγωνισμό (πριν είκοσι περίπου χρόνια) τον Ανδρέα να διαβάζει (κουλ και άνετος) το Computer & Software (περιοδικό της εποχής) την ώρα της εξέτασης (μου έκανε εντύπωση τότε). Και, το τρίτο, που περίμενα κάθε χρονιά να έρθει η ώρα του διαγωνισμού για να ακούσω στο τέλος της εξέτασης το Μιχάλη τον Χαραλάμπους (και τότε και τώρα στην ΑΗΚ) να μας εξηγά πως λύνεται ένα πρόβλημα για να 'χω να διαβάζω (ή καλύτερα να γυρεύω πληροφορίες για το θέμα) όλο τον υπόλοιπο χρόνο.

Σε αυτό το σημείο νοιώθω την ανάγκη να ευχαριστήσω το Γιώργο Χαραλάμπους (που ήταν καλός δάσκαλος) και το Γιώργο Πενταρά (που ήταν η αιτία για να μάθω προγραμματισμό). Γιατί τίποτα δεν γίνεται από μόνο του. Ό,τι νέο έρχεται, πρέπει να βρει κάτι στο οποίο να ακουμπήσει, κάτι στο οποίο να προστεθεί.

Προτού όμως γίνει κριτική για τους άλλους, θα πρέπει πρώτα να γίνει κριτική για εμάς. Και, για να γίνει αυτό, θα πρέπει πρώτα να αναγνωρίσουμε ότι κάποιοι από εμάς δεν έπρεπε να είχαν πάει ποτέ σε ολυμπιάδα, ούτε ως μαθητές, ούτε ως συνοδοί. Άρα, όταν λέω υπάρχει λάθος, είναι και δικό μας λάθος και κατά συνέπεια κάποιοι από εμάς έχουμε κάνει ζημιά (και κάποιοι εξακολουθούμε να κάμνουμε ζημιά).

Για τα λάθη των άλλων, θα πω ότι έχω να πω με τρεις ερωτήσεις (γιατί δεν μου βγαίνει διαφορετικά). Ποιον δεν έχει ξενίσει το γεγονός ότι οι συνοδοί της ομάδας ήταν πολλές φορές άσχετοι με το θέμα; Ποιος είναι διατεθειμένος να έρθει και να αφιερώσει χρόνο όταν όλα είναι υπό την αίρεση του society; Πόσοι έχουν μείνει, γιατί έχουν μείνει και πως μπορεί να υπάρξει παράδοση έτσι;

Το κριτήριο μου γι αυτά τα πράγματα είναι απλό. Ποιοι μπορούν να λύσουν σήμερα, υπό συνθήκες διαγωνισμού, το γραπτό της διεθνής ολυμπιάδας; Εγώ σας λέω κανένας. Αυτό και μόνο θα έπρεπε να μας είχε προβληματίσει.

Ήξερα από πριν ότι θα είχε show σήμερα. Άλλο όμως να το ξέρεις κι άλλο να το βλέπεις.

Ήταν η μόνη στιγμή της ημέρας που χαμογέλασα. Ψέματα! Χαμογέλασα και λίγο αργότερα με τον Ιωνά Νικολάου στο ΡΙΚ (για άλλο λόγο). Όχι να παρεξηγήθω άλλα έλεγε, έλεγε και προσπαθούσα κι εγώ να καταλάβω που το πήγαινε και τότε πρόσεξα κάτι.

Κάθε τόσο, πως να το περιγράψω, έριχνε κλεφτές ματιές προς τη κάμερα, λες κι είχε τικ.Ήταν τόσο χαρακτηριστικό που σταμάτησα να προσπαθώ να βγάλω νόημα που τις κουβέντες του και προσηλώθηκα σ'αυτό. Ήταν σαν να απορούσε κάθε τρεις και λίγο αν τον βλέπουν, αν τα λέει καλά κι αν είναι όμορφος. Δεν ξέρω αν αυτά σκεφτόταν αλλά έτσι μου φάνηκε εμένα.

Όπως και να 'χει, το πρόβλημα της Κύπρου δεν λύνεται με την επίρριψη ευθυνών σε ένα άτομο κάθε φορά. Το θέμα είναι ότι έχουμε πτωχεύσει κι ως κοινωνία, κι ως οικονομία κι ειδικά ως πολιτεία. Και μπορεί να είναι παρήγορο για μερικούς να λένε ότι ευθύνονται κάποιοι άλλοι, ωστόσο, η ουσία παραμένει. Κι η ουσία είναι ότι πριν πολύ καιρό μας δόθηκε η επιλογή ανάμεσα στον πόλεμο και την ατίμωση. Διαλέξαμε (κάποιοι) την ατίμωση, και θα την πληρώσουμε (όλοι) με πόλεμο.

Άκουγα σήμερα το μεσημέρι τη Λιάνα Κανέλλη να μιλά για το νόμο περί ζωοκλοπής που είχε ψηφιστεί επί Ελευθέριου Βενιζέλου στην Ελλάδα. Με αυτόν το νόμο ουσιαστικά έγιναν όλες οι εξορίες κι όλα τα ξερονήσια στην Ελλάδα.

Να σας πω γιατί το λέω. Γιατί τόσο η τροποποίηση του συντάγματος (στην Κύπρο) για το ιδιωτικό απόρρητο όσο και η τροποποίηση (που απεργάζονται τα ίδια και πάλι άτομα) για την ιδιωτική ζωή καμιά σχέση δεν έχει με την πρόφαση που χρησιμοποιείται.

Όταν φώναζα, που φώναζα, για την τροποποίηση του Άρθρου 17 του συντάγματος (ιδιωτικό απόρρητο) μας έλεγαν ότι είναι για να μας προστατεύσουν που τη παιδική πορνογραφία. Ε λοιπόν ξέρετε κάτι; Πως γίνεται τη χρονιά που ήθελαν άρον-άρον κάποιοι να ψηφίσουν την τροποποίηση του Άρθρου 17 να υπήρχαν 250 τόσες υποθέσεις παιδικής πορνογραφίας και τα αμέσως επόμενα χρόνια να υπήρχαν 50 υποθέσεις (για να μην πω και λιγότερες γιατί δεν συγκράτησα το νούμερο που τις διαφάνειες του αρχηγού αστυνομίας); Βγάζει μάτι η διαφορά.

Και τώρα, με την πρόφαση του πόθεν έσχες των βουλευτών, οι αντιπροσώποι μας κατά τ'άλλα στη βουλή (κατά ένα περίεργο τρόπο σ'αυτά συμφωνούν) πάνε να καταργήσουν την ιδιωτική ζωή. Το επόμενο βήμα θα ήταν να καταργήσουν τζιαι την ύπαρξη. Ευτυχώς, δεν γίνεται.

Υποσημείωση: Εν ενδιαφέρον να εξετάσει κάποιος τι σημαίνει διάκριση εξουσιών στην Κύπρο. Σήμερα ψηφίζω ως νομοθέτης, αύριο εφαρμόζω ως υπουργός (και κυβέρνηση). Αν τούτη η πρακτική υπηρετεί το κοινό καλό (όπως ήταν αρχικά η πρόθεση της διάκρισης των εξουσιών, δηλαδή, να αποφευχθεί ο δεσποτισμός μέσω του περιορισμού των εξουσιών-αυθαιρεσιών) αφήνεται ως ερώτηση για το σπίτι.

Νοιώθω την ανάγκη να πω ότι ένας δημοσιογράφος είναι εκεί που είναι για να κάμνει τις σωστές ερωτήσεις και ο κύριος Ποταμίτης σήμερα, έκαμε ακριβώς αυτό. Έκαμε τις σωστές ερωτήσεις.

Πριν καν ακόμα ήθελα να γίνω γυμναστής, ήθελα να γίνω αστροναύτης. Ευτυχώς δεν έγινα ούτε γυμναστής, ούτε αστροναύτης. Μπορεί και να μην έγινα τίποτα τελικά αλλά, αν ήθελα να γίνω κάτι περισσότερο απ' όλα, ήταν προγραμματιστής.

Με τα χρόνια, βέβαια, αντιλήφθηκα ότι άλλο προγραμματιστής όπως το εννοώ εγώ κι άλλο όπως το εννοούν οι άλλοι. Κι αυτό δεν θα ήταν πρόβλημα αν δεν είχε συνωμοτήσει όλος ο κόσμος τελευταία για να πραγματοποιήσει την επιθυμία μου. Συνεπώς, δεν είναι με ευκολία που λέω ότι κάμνω ότι περνά από το χέρι μου να μην τα καταφέρω.

Εδώ, ωστόσο, να πω ότι έχει μια ταινία, το Deep Blue Sea (1999), όπου σε κάποια φάση ο πρωταγωνιστής απορεί τι μπορεί να σκέφτεται ένας καρχαρίας μάκο που δεν απειλείται από τίποτα κι από κανένα; Κι η απάντηση στο αίνιγμα είναι η ίδια και στην ταινία και στην πραγματικότητα: σκέφτεται τη βαθιά γαλάζια θάλασσα.

Απ' όλα τα βιβλία που διάβασα, μόνο σε ένα βρήκα αναφορά για τη Κύπρο (στο Rules for Revolutionaries του Guy Kawasaki). Παρόλο που δεν είμαι σε θέση να εξακριβώσω κατά πόσο αυτά που γράφει έίναι πραγματικά ή όχι, την ιστορία θα την πω όπως τη διάβασα γιατί θεωρώ πως είναι επίκαιρη και μεστή νοήματος.

Κάπου στη μέση του βιβλίου λοιπόν μιλά για ένα γεωλόγο που το 1917 ήρθε στη Μέση Ανατολή για να βρει τα μυθικά ορυχεία του βασιλιά Σολομώντα. Μετά από κάμποσο ψάξιμο στην Αίγυπτο και στη χερσόνησο του Σινά, κατέληξε στην Κύπρο.

Οι ντόπιοι, που τον λυπήθηκαν επειδή του τέλειωναν τα λεφτά, του έδειξαν μερικές χρωματιστές πέτρες σε ένα κοντινό λόφο και, κάπως έτσι, ανακαλύφθηκε ένα ολόκληρο βουνό από χαλκό, μόλις δέκα μίλια από ένα καλό λιμάνι.

Αυτό οδήγησε στη δημιουργία του Κυπριακού Οργανισμού Μεταλλείων ο οποίος τα πήγαινε θαυμάσια από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του 1960. Τότε, με πολύ συσσωρευμένο πλούτο, η εταιρία πρόσλαβε νέο διευθύνων σύμβουλο χωρίς οποιοδήποτε γεωλογικό υπόβαθρο. Ανάμεσα στα πρώτα πράγματα που έκανε αυτός ήταν να επεκτείνει και να ανακαινίσει τα γραφεία της εταιρίας. Στη συνέχεια, αντιγράφοντας τους μεγάλους ομίλους του εξωτερικού, ξεκίνησε ένα πλάνο διαφοροποίησης επενδύοντας σε μια εταιρία παραγωγής ξυλείας, σε ένα εργοστάσιο τσιμέντου στη Χαβάι, σε μια ναυτιλιακή εταιρία και σε άλλα μεγαλεπήβολα έργα σιδηρομεταλεύματος στην Αυστραλία και τον Καναδά.

Το αποτέλεσμα ήταν η εταιρία τελικά να χρεωκοπήσει (κυρίως λόγω της πτώσης της τιμής του χαλκού). Οι θυγατρικές πωλήθηκαν, οι υπαλλήλοι απολύθηκαν κι ότι απέμεινε εξαγοράστηκε από την Amoco.

Κι αυτό συνέβει, συμπληρώνει ο Kawasaki, επειδή μια πετυχημένη μαϊμού νόμιζε ότι μπορεί να γίνει γορίλλας με το να μιμείται τι κάμνουν άλλοι γορίλλες. Γορίλλας, ωστόσο, δεν γίνεσαι αντιγράφοντας άλλους γορίλλες. Γορίλλας γίνεσαι με το να 'χεις μεγαλώσει στο βασίλειο των γορίλλων --- στο gorilla-dom.

Προσπαθούσα όλη μέρα σήμερα να αποφασίσω τι ακριβώς είπε. Στην αρχή νόμισα ότι με είπε άστεγο αλλά homeless δεν ήταν η λέξη που χρησιμοποίησε. Τελικά νομίζω είπε ότι μοιάζω με bum. Δεν το είπε ακριβώς έτσι. Είπε ότι κατά τ'άλλα μοιάζω με bum. Έχει λίγη διαφορά. Ήταν ότι πιο κοντινό σε φιλοφρόνηση θα μπορούσε ο συγκεκριμένος άνθρωπος να κάνει. Θυμήθηκα το Simon, στο With Honors (1994) εκεί που λέει: