Νεόφυτος Δημητρίου

(~k2pts)

  Η βλακεία δεν είναι το είδος μου. Είδα πολλούς ανθρώπους. Επισκέφθηκα μερικά έθνη. Έλαβα μέρος σε διάφορες επιχειρήσεις, χωρίς να τις αγαπήσω, έφαγα σχεδόν κάθε μέρα, άγγιξα γυναίκες. Ξαναβλέπω τώρα λίγες εκατοντάδες πρόσωπα, δύο-τρία μεγάλα θεάματα, και ίσως την ουσία είκοσι βιβλίων. Δε συγκράτησα το καλύτερο μήτε το χειρότερο από αυτά τα πράγματα: απόμεινε ότι μπόρεσε.

  Τούτη η αριθμητική βοηθά να μην ξαφνιάζομαι που γερνώ. Θα μπορούσα ακόμη να λογαριάσω τις νικηφόρες στιγμές του πνεύματος μου και να τις φανταστώ ενωμένες και συγκολλημένες, να συνθέτουν μια ζωή ευτυχισμένη… Ωστόσο πιστεύω πως έκρινα πάντα σωστά τον εαυτό μου. Σπάνια τον έχασα απ' τα μάτια μου. Τον σιχάθηκα, τον λάτρεψα — έπειτα, γεράσαμε μαζί.

 

  Πολλές φορές υπόθεσα πως τα πάντα είχαν τελειώσει για μένα και περατωνόμουν μ'όλες μου τις δυνάμεις γυρεύοντας να φωτίσω κάποιαν οδυνηρή κατάσταση. Αυτό μου έμαθε πως εκτιμούμε τη δική μας σκέψη υπερβολικά πολύ κατά την έκφραση της σκέψης των άλλων! Από τότε τα δισεκατομμύρια οι λέξεις που βούιξαν στ' αυτιά μου σπάνια με κλόνισαν μ'εκείνο που ήθελαν να τις βάλουν να πουν· και όλες εκείνες που εγώ ο ίδιος πρόφερα για τους άλλους, τις ένιωσα πάντα να διακρίνονται από τη σκέψη μου, — γιατί γίνουνταν αμετάβλητες.

 

  Αν το είχα αποφασίσει όπως οι περισσότεροι, όχι μόνο θα είχα πιστέψει, αλλά και θα είχα φανεί πως είμαι ανώτερος τους. Προτίμησα τον εαυτό μου. Αυτό που ονομάζουν ανώτερο ον είναι το ον που απατήθηκε. Για να σε ξαφνίσει πρέπει να το ιδείς, — και για να το ιδείς πρέπει να δειχτεί. Και μου δείχνει μόνο ότι κατέχεται από την ανόητη μανία του ονόματος του. Έτσι, κάθε μεγάλος άνθρωπος είναι κηλιδωμένος από μια πλάνη. Κάθε πνεύμα που του βρίσκουμε δύναμη, αρχίζει από το λάθος που το κάνει γνωστό. Γι' αντάλλαγμα του δημόσιου φιλοδωρήματος, δίνει τον καιρό που χρειάζεται για να γίνει κανείς αντιληπτός, τη σπαταλημένη ενέργεια για να μεταδοθεί και να ετοιμάσει την ξένη ικανοποίηση. Καταντά να παραβάλλει τα άμορφα παιχνίδια της δόξας με τη χαρά να αισθάνεται κανείς μοναδικός — ιδιαίτερη μεγάλη ηδονή.

 

  Ε! Κύριε ! τι μ' ενδιαφέρει το "ταλέντο" των δέντρων σας, – και των άλλων!… Είμαι στου ΕΑΥΤΟΥ ΜΟΥ, μιλώ τη γλώσσα μου, μισώ τα εξαιρετικά. Αυτά τα χρειάζονται τα αδύνατα πνεύματα. Πιστέψτε με κατά γράμμα: Η μεγαλοφυΐα είναι εύκολη, η τύχη είναι εύκολη, το θείο είναι εύκολο… Θέλω να πω απλούστατα, — ξέρω πως τα διανοείται κανείς αυτά. Είναι εύκολο.

  Άλλοτε, — εδώ και είκοσι χρόνια, — το καθετί που ξεπερνούσε το συνηθισμένο, όταν το επιτύγχαινε ένας άλλος, μου ήταν ένας προσωπικός όλεθρος. Στα περασμένα δεν έβλεπα παρά ιδέες που μου είχαν κλέψει. Τι βλακεία!… Να πεις πως η εικόνα του εαυτού μας δε μας είναι αδιάφορη. Στους αγώνες της φαντασίας τη μεταχειριζόμαστε με υπερβολή είτε στο καλό είτε στο κακό.

 

  "Τι μπορεί ένας άνθρωπος; Καταπολεμώ τα πάντα , — εκτός από τον πόνο του σώματός μου, πέρα από ένα ορισμένο μέγεθος. Κι όμως από εδώ θα 'πρεπε ν' αρχίσω. Γιατί, το να πονείς είναι να δίνεις σε κάτι τη μέγιστη προσοχή, και είμαι κάπως ο άνθρωπος της προσοχής… Μάθετε πως είχα προβλέψει τη μελλούμενη αρρώστια. Είχα στοχαστεί με ακρίβεια αυτό για το οποίο ο καθένας είναι βέβαιος. Νομίζω πως αυτό το κοίταγμα ενός φανερού τμήματος του μέλλοντος, θα 'πρεπε να είναι μέρος της ανατροφής. Ναι, είχα προβλέψει τούτο που αρχίζει τώρα. Τότες, ήταν μια ιδέα όπως και οι άλλες. Έτσι, μπόρεσα και την παρακολούθησα."