Μια κοινότητα από αυτοκρατορίες
Posted by Νεόφυτος Δημητρίου Wed, 22 Oct 2003 15:20:35 EEST
Ο Pascal Lamy, ένας Ευρωπαίος επίτροπος από τη Γαλλία, πρόσφατα συλλογιζόμενος δημόσια για τους λόγους που κάποια μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δυσχαιρένουν τη συνεργασία περισσότερο από άλλα είπε:
«Πρέπει να αποδεκτούμε ότι υπάρχουν μερικές χώρες που θυμούνται ότι κάποτε υπήρξαν μεγάλες υπερδυνάμεις και που πιστεύουν ότι αυτό δεν ήταν τυχαίο —ότι εξακολουθούν να έχουν ξεχωριστά γνωρίσματα που τους αξίζει επιβράβευση: Γαλλία, Βρετανία, Ισπανία, Πολωνία.»
Mόλις ανάφερε την Πολωνία, υπήρξε ένας χλευασμός από κάποιο Ούγγρο που βρισκόταν στο ακροατήριο. Ωστόσο, η διαφωνία μου με τη λίστα του κ. Lamy δεν είναι ότι είναι πολύ μεγάλη, αλλά ότι είναι πολύ μικρή. Το αξιοσημείωτο με την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πόσα από τα 15 —και σύντομα 25— μέλη της είχαν κάποτε αποπειραθεί να κατακτήσουν τον κόσμο ή τουλάχιστο την ήπειρο. Αυτό το αμοιβαίο συναίσθημα ότι είχαν και καλύτερες μέρες είναι τώρα μια μεγάλη ψυχολογίκή σύνδεση ανάμεσα στα μέλη της κοινότητας.
Η Γαλλία με το Ναπολέοντα· η Βρετανία κι η Ισπανία με τις αυτοκρατορίες τους. Ωστόσο, τα περασμένα μεγαλεία δεν είναι χαρακτηριστικό μόνο των μεγάλων χωρών αλλά και των μικρών. Όταν ο Arnold Schwarzenegger εκλέγηκε κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, ένας Αυστριακός δημοσιογράφος έγραψε στην International Herald Tribune ότι η επιτυχία του συμπατριώτη τους ενέπνευσε τους Αυστριακούς και "ξύπνησε αναμνήσεις των εποχών που υπήρχε ένας αυτοκράτορας και μια αυτοκρατορία· όταν η χώρα ήταν μια υπολογίσιμη δύναμη." Παρόμοια συναισθήματα μπορούν να αναφωνήσουν πολλές χώρες της Ευρώπης. Η Ολλανδία, η Πορτογαλλία και το Βέλγιο μπορεί να είναι απλά μικρομεσαίες Ευρωπαϊκές χώρες σήμερα αλλά, όχι πολύ παλιά, οι Ολλανδοί είχαν υπό τον έλεγχο τους την Ινδονησία, οι Πορτογάλλοι μεγάλες περιοχές από την Αφρική ενώ οι Βέλγοι διοικούσαν το Κονγκό, μια χώρα τόσο μεγάλη όσο και η δυτική Ευρώπη.
Η αποικιοκρατία δεν είναι κάτι για να το καυχιέσε στις μέρες μας ενώ για κάποιες άλλες Ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να ψάξουμε πολύ πίσω στην ιστορία για την περίοδο που ήταν αυτές οι υπερδυνάμεις. Οι Έλληνες έχουν να περηφανεύονται πως ήταν το λίκνο του δυτικού πολιτισμού ενώ οι Ιταλοί εποφθαλμιούν να είναι κληρονόμοι της αυτοκράτειρας Ρώμης. Τέλος, οι Σουηδοί υπό τον Γκουστάβο Αδόλφο, το 17ο αιώνα, ήταν μια Ευρωπαϊκή δύναμη ισάξια της Ρωσίας.
(Πηγή: The Economist, 18/10/2003)
(Αναγνώριση: Αποσπάσματα από μια δημοσίευση του Amitai Etzioni.)